De coronacrisis en je geestelijke gezondheid
2 januari 2021 
in Stress

De coronacrisis en je geestelijke gezondheid

Veel mensen staan op omvallen. Op dit moment zitten we al 10 maanden lang in de corona crisis. Het is voor vele mensen een hele moeilijke tijd. We ervaren meer stress, hebben meer last van depressie en kunnen meer te maken hebben met problemen of gevaarlijke situaties thuis. Er zijn mensen die hun baan verliezen en mensen maken zich grote zorgen om hun gezondheid. Een groot deel van de mensen maakt zich daarnaast op dit moment ernstige zorgen over de toekomst. Burn-outs liggen massaal op de loer. Naast deze eerste en tweede coronagolf, is de kans groot dat er een mentale golf aankomt. Terwijl het coronavirus de manier van leven van mensen over de hele wereld blijft veranderen, voelen velen van ons zich gestrest, angstig, bang en onzeker. Deze reacties zijn normaal op heftige gebeurtenissen, maar ze kunnen een grote lichamelijke en mentale tol gaan eisen.

Stress neemt toe

Overspannenheid en burn-out waren al grote problemen in de afgelopen jaren. Maar de verwachting is dat er miljoenen Nederlanders op dit moment op omvallen staan. Het gaat om mensen die als de stress nog meer toeneemt, binnen drie tot zes maanden kunnen omvallen. Het wordt steeds lastiger om op een goede manier met stress om te gaan, gezien het slechte nieuws zich maar blijft opstapelen. Ons stressniveau is door deze crisis veel hoger dan normaal. We maken in hoge mate adrenaline en cortisol aan. Als dit voor een lange tijd aanhoudt, wordt het cortisolniveau te hoog. Hierdoor blijft het lichaam in overlevingsmodus staan.  Ons dagelijks leven is buitengewoon veranderd door de uitbraak van COVID-19. Misschien ervaar je zelf wel een grote hoeveelheid angst of stress. We hebben maar een beperkte controle over onze omgeving en levens. Binnen een korte tijd verloren we de controle over: hoe we werken, hoe we winkelen, hoe we sporten, hoe we contacten onderhouden, hoe we leren en hoe onze kinderen leren. Voor velen waren de veranderingen zelfs nog fundamenteler, mensen hebben dierbaren, banen en huizen verloren.

De volgende berichten las ik de afgelopen maanden:

  • De jeugd-ggz staat onder druk. Het aantal crisismeldingen is de afgelopen maanden met 30 tot 60 procent gestegen, blijkt uit een rondvraag van de Nederlandse ggz. ‘Er moet nú iets gebeuren.’
  • De impact van corona en de coronamaatregelen op mensen met psychische klachten opnieuw is toegenomen. Dat blijkt uit onderzoek van Stichting MIND – Fonds Psychische Gezondheid onder hun ggz-panel, bestaande uit 800 deelnemers.
  • Volgens een Britse psychiater is de impact van de coronacrisis op onze mentale gesteldheid zeer groot. Hij noemt de coronacrisis de grootste bedreiging voor de mentale volksgezondheid sinds de Tweede Wereldoorlog.
  • De Nederlandse ggz maakt zich grote zorgen over de gevolgen van de coronacrisis voor de geestelijke gezondheid van de Nederlandse bevolking.

Het is altijd al belangrijk om op te letten op je geestelijke gezondheid, maar vooral nu moeten we extra alert zijn.



Tekenen van stress tijdens COVID-19

  • Bezorgdheid over de gezondheid en het welzijn van jezelf en je dierbare
  • Ongewone slaap en eetpatronen
  • Concentratieproblemen
  • Toename van middelengebruik
  • Somberheid / depressiviteit
  • Afname van mentale en lichamelijke gezondheid

Deze crisis treft ons allemaal op verschillende manieren. Er is geen juiste manier om met stressvolle tijden om te gaan. Maar er zijn dingen die je kan doen om met deze emoties om te gaan.

Hoe om te gaan met deze crisis

Beperk je nieuwsconsumptie

Het nieuws en de huidige gebeurtenissen zijn voor veel mensen op elk moment een bron van bezorgdheid. Tijdens deze corona crisis kan het vooral afleidend en beangstigend zijn. Het is belangrijk om grenzen te stellen voor het kijken/luisteren naar het nieuws. Het kan bijvoorbeeld al helpend zijn om jezelf tot één uur nieuwsconsumptie per dag te beperken. Dat betekent door social media scrollen, het nieuws lezen/kijken, naar de radio luisteren, etc. Probeer alles te beperken waar je informatie zult horen of lezen die gevoelens van stress of angst oproepen. Door een limiet te stellen, krijg je de informatie die je nodig hebt zonder speculatie of langdurige discussie over een onderwerp dat je kan triggeren. Vraag mensen in je omgeving om deze limieten ook te respecteren. Zodat ze niet continu het gesprek aangaan met je over al het nieuws over corona. Het is ook een optie om een limiet in te stellen om je telefoon. Of leg je telefoon eens voor een tijd helemaal weg. Je zal merken dat je hierdoor al meer tot rust kan komen.

Vind nieuwe routines

Als je nu ineens veel thuiszit, kun je waarschijnlijk niet dezelfde routines volgen die je normaal zou doen. Je kan niet meer je koffie halen bij je favoriete koffieshop, je kan niet meer lunchen met je collega’s, je kan niet meer naar de sportschool. Veel activiteiten die je normaal altijd deed, zijn nu weggevallen. Deze omstandigheden kan je niet veranderen, maar je kan wel beginnen met het bedenken van nieuwe routines die je gaan helpen om de dag goed in te delen en je geest gezond te houden. Probeer zoveel mogelijk structuur aan te brengen in je dag, zelfs als je nu hele dagen thuis bent. Plan bijvoorbeeld elke dag een vaste wandeling is, een vaste lunch, een vast moment om met je gezin te zitten, etc. Al deze kleine dingen helpen je om je beter te voelen.

Maak lichamelijke gezondheid een prioriteit

Het kan verleidelijk zijn om je te verslapen, te veel te eten of je op een andere manier over te geven aan ongezond gedrag om je te helpen omgaan met depressie, stress of angst. Je kunt eerder geneigd zijn om te drinken of drugs te gebruiken als dit van oudsher manieren zijn geweest om met slecht nieuws of gevoelens om te gaan. Als je merkt dat je toevlucht neemt tot ongezonde manieren om ermee om te gaan, praat dat met iemand die je kan helpen om met deze gevoelens om te gaan. Het is belangrijk om gezondere manieren te vinden om met negatieve gevoelens om te gaan. En dat je van die gezondere gewoonten een prioriteit maakt. Als het lukt, verlaat dan je huis om buiten te wandelen, te hardlopen of andere oefeningen te doen. Houd je aan je slaap-waakschema en bereid voor jezelf gezonde verse maaltijden. Dit zijn kleine gebaren die je helpen een gevoel van normaliteit te houden in deze bizarre tijd. 

Vraag om hulp als je die nodig hebt

Isolatie kan gevoelens van eenzaamheid, depressie en angst versterken. Hoewel je dingen kan doen om deze gevoelens op afstand te houden, is het goed om je te beseffen dat je er niet alleen mee om hoeft te gaan. Het kan soms gemakkelijk zijn om jezelf met iemand anders te vergelijken en je af te vragen waarom je zelf niet uit deze gevoelens kunt stappen. Geef jezelf niet de schuld van hoe of wat je voelt. Zoek in plaats daarvan iemand die je kan helpen bij het verwerken van deze gevoelens en die je steun kan bieden. Als je je overweldigd voelt door eenzaamheid, depressie of angst, aarzel dan niet om hulp te zoeken. 

Verleg je aandacht

De ontwikkelingen die gaande zijn tijdens de corona crisis, de media, de beperkingen, de veranderingen op het werk: je kan je er allemaal heel druk over maken, maar uiteindelijk heb je er geen invloed op. Waar je wel invloed op hebt zijn je eigen standpunten, je reacties, je gedrag, je gedachten, hoe je voor jezelf zorgt en wat je doet met je tijd. Het is goed om je aandacht te besteden aan dat wat je wel zelf kunt beïnvloeden. Zo sta je zelf aan het roer van je leven en dat levert meer vrijheid en minder stress op.

Zorg goed voor jezelf

In tijden van stress is het extra belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Doe meer dingen waar je blij en ontspannen van wordt. Neem bewust tijd voor jezelf om iets te doen waar jij van geniet. Een goede geestelijke gezondheid is gekoppeld aan een betere lichamelijke gezondheid. Probeer geen schuldgevoel te krijgen door dingen die niet lukken of door dingen waar je niet aan toe komt. Wees realistisch in wat je wil bereiken en zorg goed voor jezelf. Verspil je energie niet door je zorgen te gaan maken over dingen waar je geen controle over hebt. Gun jezelf een pauze en wees niet te streng voor jezelf.



Reactie plaatsen

arrow_drop_up arrow_drop_down