arrow_drop_up arrow_drop_down
21 juni 2018 
in Angst

Het afleren van piekeren!

Piekeren is iets waar veel mensen last van hebben. Het geeft je iets te doen en kost energie, maar eigenlijk brengt het je nergens. Tijdens piekeren denk je niet constructief na en denk je niet na over oplossingen voor het probleem. Je denkt na over wat er zo erg aan is en wat het effect is op je dagelijks leven. Als je in mate piekert is het niet zo erg. Een beetje piekeren houdt je namelijk scherp en zorgt ervoor dat je voorbereid bent op situaties die kunnen gebeuren. Maar vaak slaat het piekeren door en gaan de gedachten over zaken waar je geen controle over hebt. Piekeren is een probleem als het teveel energie gaat kosten, je jezelf somber gaat voelen en de zorgen je gedachten gaan overheersen. Hierdoor ga jij eronder lijden, maar ook de mensen om je heen. Het gaat ten koste van je gezondheid en het stoppen van piekeren is dan erg lastig. Het is goed om over je zorgen na te denken, maar laat het piekeren niet de baas worden over je leven. Iedereen wil van het overmatige piekeren af. Dat is niet zo gek, want veel piekeren kan een trigger zijn voor onder andere angstaanvallen en depressieve gevoelens. Om piekeren te doorbreken is er aandacht nodig voor zowel onze gedachten,  onze gedragingen en onze gevoelens.

Piekerfeiten

Piekeren is niet hetzelfde als denken.

Piekeren is namelijk onafgebroken herhalen van dezelfde gedachten zonder dat er een eind aan komt. Denken leidt tot oplossingen. Piekeren leidt tot niets. We gaan ook vaak piekeren als we in bed liggen om te gaan slapen. Op dat moment hebben we namelijk geen andere afleidingen en liggen we stil met onszelf in bed.

Veel zaken waar we over piekeren gebeuren nooit.

We maken ons zorgen om iets dat niet gaat gebeuren. Het is dus zonde van de tijd en een hele goede reden om bewust te stoppen met piekeren.

Een deel van de zaken waar we over piekeren is al gebeurd.

Piekeren over iets dat in het verleden ligt is ook niet praktisch. We kunnen er namelijk niets meer aan veranderen. Gebeurd is gebeurd. Vaak gaan we dingen invullen over wat anderen al dan wel niet over ons zouden denken. Maar in de realiteit is vaak iedereen meer met zichzelf bezig dan continu met iemand anders. Laat je piekergedachten dus los over iets dat gebeurd is. Richt je op het heden.

Een deel van de zaken waar we over piekeren gaan over dingen als wat anderen over ons vinden.

We hebben geen enkele invloed op wat iemand anders over ons denkt. Het enige wat we kunnen doen is naar ons geweten het beste handelen. Het is belangrijk dat we ons niet laten bestempelen door dingen die anderen over ons denken of zeggen. Diegene die jou het beste kent, ben jijzelf. Het is enorm bevrijdend wanneer je niet meer druk bent met wat anderen over jou vinden of denken. Op dat moment ben je namelijk helemaal vrij en kan je alles doen wat je wil.

Een ander deel van de zaken waar we over piekeren ligt ver buiten onze controle.

Piekeren over gezondheid, sterfgevallen, natuurrampen, ongelukken, etc., zijn allemaal dingen waar wij geen invloed op hebben. We kunnen ons er hooguit op voorbereiden, maar daar houdt het dan ook mee op.

Stoppen met piekeren

Het stoppen met piekeren is niet gemakkelijk. We realiseren ons ergens dat piekeren niet goed voor ons is. Maar anderzijds is het iets veiligs, we kunnen van mening zijn dat het helpt om problemen op te lossen of ons op het ergste voor te bereiden. Daarnaast geeft het een gevoel van controle over de situatie. Om voorgoed met piekeren te stoppen, moet je de overtuiging hebben dat piekeren je helemaal niks goeds brengt. Als je aandacht gericht is op wat er allemaal verkeerd kan gaan, kan je helemaal niets anders meer zien. Piekeren leidt eigenlijk tot nog meer piekeren. Het is een vicieuze cirkel die doorbroken moet worden.

De eerste stap om te stoppen met piekeren is je bewust worden dat je piekert. Elke keer dat je bewust merkt dat je piekert kan je de keuze maken om er iets aan te doen. De tweede stap is dat je weet van welke piekergedachten jij last hebt. Hierdoor ontdek je van welke soort piekergedachten jij last hebt en kan je er beter mee aan de slag. De derde stap is dat je realiseert dat jij de baas bent over je piekergedachten. Zodra je dit beseft, kan je de baas zijn over je eigen gedachten en controleren waar je het meeste aan denkt. De laatste stap is het daadwerkelijk stoppen met piekeren. Hieronder een aantal tips om het piekeren af te leren.

Tip 1: Observeer en oordeel niet

Hieronder staan allemaal tips om de pieker gedachten te stoppen. Maar als eerste tip wil ik je meegeven om al je piekergedachten te observeren zonder je er druk over te maken. Oefen eens een aantal dagen om jezelf te observeren tijdens het piekeren. Zo ontstaat er als het ware een afstand tussen jou en het piekeren. Het piekergedrag is er wel, maar voelt na een tijd minder aan alsof het een groot deel van jezelf is. Jij bent namelijk niet je piekergedachten. Je probeert het piekeren niet te veranderen of te stoppen, maar je bent geheel neutraal, zonder een oordeel. Let eens op wat dit met je doet na een aantal dagen en hoe je je voelt.

Nadat je dit een aantal dagen hebt gedaan, is de volgende opdracht om je bewust te worden wanneer je niet piekert. Richt je aandacht op de momenten dat je om een of andere reden niet aan het piekeren bent. Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat je druk bezig was met je werk, een gesprek, een hobby, het huishouden, etc. Elke avond loop je de dag even door en sta je stil bij de momenten waarbij je minder of niet piekerde. Probeer op te letten op welke activiteiten, gedachten of gevoelens samen gingen met deze momenten waarop je iets deed. Denk ’s avonds terug aan de dag en beantwoord de vragen als: wat deed ik op die momenten? Wat dacht ik op die momenten? Het beste is om dit elke avond voor jezelf op te schrijven, zodat je straks een overzicht hebt met alle momenten dat je amper of niet piekerde.

Als laatste stap is het de bedoeling dat je alles wat je hebt opgeschreven doelbewust gaat inzetten in je dagelijks leven. Je bent namelijk de eerste dagen bezig geweest met het afstand nemen van je piekergedrag zonder het te stoppen. De daaropvolgende dagen heb je ontdekt welke activiteiten en momenten je aandacht afleiden van het piekeren. Nu is het de tijd om de verschillende oplossingen uit te proberen. Je kan de volgende stappen proberen:

  • Wat kan ik nu proberen om mijn piekergedrag te verminderen?
  • Wat heeft me de vorige keer geholpen?
  • Kan ik nu iets gebruiken van alles wat ik heb opgeschreven?
  • Welke gedachte kan me nu helpen?
  • Welke handeling kan me nu helpen?

Tip 2: Zoek afleiding

Er zijn genoeg dingen om te doen als je merkt dat je piekert. Zoek bewust afleiding zodat je niet te ver gaat met piekeren. Bel een vriend/vriendin, ga naar buiten, lees een boek, ga opruimen, etc. Je kan ook bewust aan iets leuks denken. Zoals iets waar je naar uitkijkt of een mooie herinnering.

Tip 3: Doe direct iets aan het probleem

Als je je ergens zorgen over maakt, bekijk dan of het probleem waar je over denkt op te lossen is. Is het een probleem waar je op dit moment mee te maken hebt? Of is het een denkbeeldige ‘wat als’ situatie? Als het dat laatste is, hoe waarschijnlijk is het dan dat het zal gebeuren? Zijn je zorgen realistisch?

Bij productieve zorgen die je kan oplossen kan je meteen actie ondernemen. Stel je maakt je zorgen over een aantal rekeningen die in de kast liggen. Dan kan je gelijk de rekeningen pakken en ze gaan betalen.  Als je probleem op te lossen is, denk dan na over de mogelijke oplossingen die je kan uitvoeren. Focus je op de dingen waar je invloed op hebt en die je kan veranderen. De gevolgen van een probleem zorgen vaak voor piekergedachten. Als je ergens een probleem met iets of iemand hebt, doe er dan gelijk iets aan! Waarom eerst een week piekeren? Denk na over hoe je het probleem het beste kan oplossen en doe het dan gelijk.

Tip 4: Schrijf het van je af

Door al je zorgen op te schrijven breng je de problemen onder woorden. Hierdoor krijg je het gevoel meer grip hebben op de situatie. Schrijf desnoods ’s avonds als je niet kan slapen al je gepieker op papier. Hierdoor gaan als het ware de zorgen in je hoofd over op het papier. Je kan ook een piekerdagboek bij gaan houden. Schrijf al je piekergedachten op in je dagboek. Reflecteer daarna je gedachten. Is deze gedachte nuttig? Wat kan ik eraan doen? Welke gedachten zijn helpend?

Tip 5: Tel je zegeningen één voor één

Mensen zijn vaak geneigd zich te richten op dat wat niet goed gaat. Dit zorgt voor een negatief denkpatroon. Denk eens na over al je zegeningen in het leven. Waar ben je dankbaar voor? Wat gaat er goed? Wat heb je allemaal al? Hierover nadenken zal je vrolijker maken en het helpt het stoppen met piekeren.

Tip 6: Piekerkwartier

Plan elke dag een kwartier in waar je los mag gaan met piekeren. In deze 15 minuten mag je over alles gaan nadenken wat nou zo rot of verkeerd is in je leven. Zet je timer aan en pieker raak. Na deze 15 minuten stop je met piekeren en ga je door met je leven op een positieve manier. Door elke dag 15 minuten bewust te parkeren voor piekeren, ga je niet de gehele dag doemdenken. Het piekerkwartier breng je het beste door in dezelfde ruimte en op dezelfde plek. Zodat deze plaats voor je hersenen bekend staat als ‘de piekerplek’. Hierdoor ben je minder snel geneigd om op andere plaatsen te gaan piekeren. Leer je zorgen uit te stellen tot dit specifieke piekermoment.

Tip 7: Accepteren

Dit leven bestaat altijd uit risico’s. Als je een weg oversteekt, kan je zomaar overreden worden. Als je een verkeerd persoon tegenkomt op straat, kan je zomaar wat overkomen. Veel piekeraars kunnen de onzekerheid niet accepteren, ze kunnen niet tegen twijfels of onvoorspelbare zaken. Piekeren kan ook wel gezien worden als een manier om te voorspellen wat er in de toekomst gebeurd. Het is een manier om niet prettige verrassingen te voorkomen en invloed uit te kunnen oefenen op de uitkomst. Het probleem is alleen dat het niet werkt.

Nadenken over alle dingen die verkeerd kunnen gaan, maken het leven niet meer voorspelbaar. Door piekeren creëer je een schijnzekerheid. Het betekent niet dat als je aandacht uitgaat naar het ergste wat er kan gebeuren, dat er dan geen vervelende dingen plaatsvinden. Je kan bijvoorbeeld duizend keer piekeren over hoe verschrikkelijk het is als je verlamd raakt, maar het helpt helemaal niets. Het weerhoudt je er eerder van om te genieten van het hier en nu. Als piekeraar moet je dus af rekenen met je behoefte aan zekerheid en controle door alles gewoon te accepteren.

‘Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren’.

Reactie plaatsen

Wij gebruiken cookies