arrow_drop_up arrow_drop_down
7 februari 2019 
in Stress

Paniekaanvallen bij stress

Paniekaanvallen bij stress, overspannenheid en burn-outs komen vaak voor. Een paniekaanval is een heftig moment van angst met verschillende symptomen. Een paniekaanval is een uiting van stress. Steeds meer mensen ervaren door wat voor reden dan ook stress. Door moeheid, drukte, over je grenzen heen gaan, ernstige gebeurtenissen draait je stresssysteem overuren en is de kans groot dat je niet meer tot een ontspannen staat komt. De druk wordt alleen maar groter en je hebt het gevoel dat je niet alles meer in je hand hebt. Door al die spanning staat je hele lichaam op scherp en kan je zomaar in paniek raken. In dit blogbericht wil ik je graag meer vertellen over hoe angst en paniekaanvallen kunnen ontstaan en wat jij er zelf aan kan doen.

Een paniekaanval, hoe herken ik dat?

Spanning en angst kunnen verschillende lichamelijke verschijnselen geven. Je lichaam maakt een stresshormoon (adrenaline) aan. Het maakt zich klaar om snel te reageren op een mogelijk gevaar. Bij een paniekaanval ervaar je een moment van intense angst dat ineens kan opkomen. Een paniekaanval kan enkele minuten tot ongeveer een half uur duren. Je herkent het aan de volgende signalen.

Angst

  • Je begint te trillen en te beven
  • Je hebt pijn op de borst
  • Je hart gaat sneller kloppen
  • Je wordt misselijk of hebt last van buikpijn
  • Je voelt je duizelig of licht in je hoofd
  • Je bent bang om de zelfbeheersing te verliezen
  • Je hebt angst om dood te gaan
  • Je krijgt opvliegers of koude rillingen
  • Je begint erg te zweten
  • Je gaat sneller ademen

Een paniekaanval, hoe ontstaat dat?

Het hebben van een paniekaanval kan in verschillende situaties ontstaan. Hieronder een aantal voorbeelden.

  • Je schrikt heel erg door een gevaarlijke situatie, je weet niet meer wat je moet doen.
  • Je denkt dat iets gevaarlijk is terwijl dat eigenlijk niet zo is
  • Als je iets heel spannend vindt en door de verschijnselen (hartkloppingen, zweten, snel ademen) denkt dat je iets ernstigs overkomt

Iedereen kan een paniekaanval krijgen. De kans op een paniekaanval wordt groter door stress en vermoeidheid. Ook heeft het te maken met erfelijkheid, in sommige families komen paniekaanvallen vaker voor. Daarnaast hebben stoffen zoals cafeïne ook een negatieve werking, namelijk dat het de angst versterkt. Als je eenmaal een paniekaanval hebt gehad, ben je daarna bang dat het nog een keer gebeurd. Deze angst geeft soms al zoveel spanning dat je juist daardoor weer sneller paniekaanvallen krijgt. Je hebt dan als het ware angst voor de angst. Ook hebben onzekere mensen meer kans op paniekaanvallen dan zelfverzekerde mensen. Ook spelen factoren als: faalangst, de lat heel hoog leggen voor jezelf, hoge normen en waarden, vervelende privé-situaties, heftige gebeurtenissen een grote rol bij het krijgen van paniekaanvallen.

Wat kan je zelf doen bij een paniekaanval?

Angst is een van de basisemoties, als mensen kunnen we bang, boos, bedroefd of blij zijn. Dit zijn allemaal gezonde en nodige emoties. Ook zonder angst loopt het slecht met ons af. We remmen bijvoorbeeld op de snelweg op tijd, dankzij angst. Het is een overlevingsinstinct dat ervoor zorgt dat we goed en snel reageren op gevaar. Angst ontstaat vrijwel snel door iets wat we denken en niet door wat er echt gebeurd. Denk je aan gevaar, dan reageert je lichaam alsof je al echt in gevaar bent. Angst is meestal een emotie die we niet gemakkelijk accepteren. Je denkt bij jezelf, ik hoef niet bang te zijn en je begint jezelf ertegen te verzetten, wat het gevoel alleen maar versterkt. Hierdoor krijg je nog meer spanning en nog meer gedachten. Wat wel helpt is het erkennen van de angst en steun en begrip tonen.

Als je een paniekaanval krijgt, kunnen de volgende punten je helpen.

  • Weet dat het maar lichamelijke verschijnselen zijn die geen kwaad kunnen, het gaat vanzelf weer over! Ze worden door angst veroorzaakt en niet door een ernstige ziekte. Stel jezelf daarmee gerust.
  • Herinner jezelf eraan dat de angst meestal na 60 tot 90 minuten minder wordt.
  • Als je een paniekaanval hebt of je voelt er een opkomen, focus je dan op een rustige ademhaling.
  • Het is ook erg goed om afleiding te zoeken. Neem bijvoorbeeld wat te drinken, loop even naar buiten of lees een stukje hardop uit een boek.
  • Ga iets actiefs doen: een eindje fietsen, rennen of wandelen. Lichaamsbeweging helpt bij angst en stress.

7 belangrijke dingen bij een paniekaanval. Geen paniek

  1. De gevoelens zijn normale lichamelijke reacties
  2. Het is niet gevaarlijk
  3. Ga geen enge gedachten toevoegen (ik ga dood, mijn hart faalt, ik stort in)
  4. Beschrijf wat er gebeurd, zeg dit hardop tegen jezelf (ik ben gespannen en mijn lichaam reageert hierop met druk op de borst)
  5. Wacht tot de angst vermindert en verdwijnt
  6. Merk op dat de angst minder wordt en stel jezelf hiermee gerust
  7. Denk na over wat je nu het beste kan doen (rustgevende gedachten, praten met iemand, rustig ademhalen, etc.)

Als de paniekaanval over is, bedenk dan eens bij jezelf waarom je de paniekaanval kreeg. Was de situatie echt bedreigend?

  • Heb je last van stress, misschien zonder dat je je daarvan bewust bent?
  • Is er een bepaalde situatie die spanningen bij je oproepen, zo ja, waarom?
  • Schrijf eventueel op in welke situaties je angst hebt en welke lichamelijke verschijnselen je dan krijgt. Hierdoor krijg je meer inzicht en kan je gaan bedenken wat je hieraan kan gaan doen.

Paniekaanval bij stress, overspannenheid of een burn-out

Bij heel veel stress is het hormonale stelsel ontregeld door langdurige overbelasting en de reacties van het lichaam daarop. Je stresslevel zit zo hoog, dat het laatste stapje naar een paniekaanval zo gezet is. Een paniekaanval bij overspannenheid of een burn-out is dus niet zo vreemd. Bij veel stress heb je vaak je emoties niet goed onder controle en kan een paniekaanval sneller opkomen. Daarnaast speelt ook de vermoeidheid van stress een rol. Paniekaanvallen kunnen ook ontstaan doordat er gevoel van controleverlies ontstaat, dit is zeker het geval bij overspannenheid en een burn-out, waarbij het lichaam vreemd reageert door alle stresshormonen. Je snapt niet waarom je lichaam zo reageert, deze frustratie zorgt ook weer voor extra stress. De oorzaken van een burn-out zijn bij ieder persoon verschillend.

Bij overspannenheid en een burn-out is het belangrijk dat je gaat herstellen. Het is belangrijk dat je een totaalaanpak aangaat zodat je leven weer in balans komt. Het leiden van een minder stressvol leven is erg belangrijk voor de klachten die je kan ervaren. De aanpak van paniekaanvallen is vaak een langdurig proces waar je geduld en doorzettingsvermogen nodig hebt. Dit doe je stapje voor stapje.

Ontspan

Hoe gaat het verder na een paniekaanval?

Sommige mensen hebben een keer een paniekaanval en daarna nooit meer. Na een paniekaanval kan het zijn dat je bang bent dat je opnieuw er een krijgt. Door die angst ga je misschien bepaalde situaties vermijden. Praat erover met andere mensen, ga naar een huisarts om dit te bespreken, maar blijf er niet mee lopen. Het is namelijk niet nodig dat je situaties gaat vermijden, dit zorgt alleen maar voor belemmeringen in je leven, en daarmee versterk/moedig je de angst gevoelens alleen maar aan. Als je vaker last hebt van paniekaanvallen, dan is er sprake van een paniekstoornis. Wist je dat in Nederland bijna 1,1 miljoen mensen een angststoornis heeft?

Ervaar jij veel lichamelijke en/of geestelijke klachten? Doe dan eens de stresstest en kom erachter in welke mate jij stress ervaart. Klik hieronder op de groene knop ‘stress test’.

Reactie plaatsen

Wij gebruiken cookies